Emri i Krishtit në shqipe

Emri i Krishtit në shqipe

       Me përkthimin e Shkrimit të Shenjtë në shqipe fillon edhe historia e gjuhës shqipe të shkruar. Teksti i parë i plotë i shkruar në shqipe, Meshari i Gjon Buzukut (1555), përmban pjesë nga Bibla, por kjo nuk do të thotë se krishterimi nuk është më i hershëm ndër shqiptarë. Arkeologët dhe historianët e datojnë atë që prej viteve të para të përhapjes së krishterimit. Duke qenë kështu, në shqipe kemi një traditë gojore të termave të krishterë më të hershme dhe një traditë shkrimore, më të vonë. Edhe për shkak të historisë së ndërlikuar të krishterimit në trojet shqiptare (deri me ndalimin e feve në gjysmën e dytë të shek. XX), mund të themi se tradita gojore dhe ajo e shkruar kanë bërë udhë të ndryshme.         
       Një emër që nuk mund t’i shpëtojë traditës jetëgjatë është edhe ai i Krishtit. Edhe ky emër shfaq një dukuri interesante në pamje të parë dhe shfaq edhe një luhatje në lidhje me formën e tij të përdorimit për shkak të kësaj tradite, që ka sjellë një liri të pazakontë në shqipe për përkthyesit.        
Emri qendror i Dhiatës së Re dihet se shfaqet në tekst: 
1. Herë me formën e zakonshme në shqipe të emrit të përveçëm të njeriut (emër e mbiemër/llagap; name/surname), pra “Jezu Krishti” (ku i pari, meqë është mashkullor duhet të jetë në të pashquar, “Jezu/Jezus”) dhe i dyti në të shquar (pra, “Krishti”, dhe jo “Krisht”);
2. Herë me rendin e përmbysur të emrit të plotë, pra “Krishti Jezu/s”;
3. Herë më vete emri i parë, “Jezusi”, ose i shoqëruar me “Zoti”, pra “Zoti Jezus/Jezu”; 
4. Herë më vete emri i dytë, “Krishti”. Për këtë të fundit, të gjitha përkthimet janë të njësuara.        
Përkthimet e sotme të shqipes, që merren në analizë për të dhënat e mësipërme dhe që mbahen parasysh përgjatë procesit të përkthimit të Biblës PRO, janë: 
- “Shkrimi shenjt: Besëlidhja e Vjetër dhe Besëlidhja e Re”, përktheu dhe shtjelloi dom Simon Filipaj, “Drita”, Ferizaj, 1994 (do t’i referohen shpesh studiuesit si përkthimi DSF).
- “Bibla e studimit”, Shoqëria Biblike Shqiptare (ABS), Tiranë, 2009 (referuar si përkthimi ABS).
- “Bibla: Shkrimi i shenjtë”, përkthimi “Së Bashku”, Tiranë, 2020, botuar nga Shoqëria Biblike Ndërkonfesionale e Shqipërisë (referuar si “Së bashku).
- “Dhiata e Re”, përktheu Vladimir Dervishi, Christian Heritage College, 2000. 
- Bibla, “Besëlidhja e re”, përkthimi Zëri i Zotit, përkthyes Marsel Shtainer, ShIB, Tiranë, 2017.         
Përfshihen në këtë analizë edhe përkthimet e Konstantin Kristoforidhit, të Dhiatës së Vjetër në toskërisht (“Dhjata e re në krahasim”, ABS, botimi 2005, sipas përkthimit të 1866) dhe në gegërisht (paraqitur me alfabetin e sotëm nga prof. Xhevat Lloshi, Prishtinë 2017, përkthimi i vitit 1872).        
       Kryesisht të gjitha këto përkthime (7 të tilla) ndahen në tri grupe:
1. Përdoret emri “Jezu” edhe kur përdoret më vete (Jezui, Zoti Jezu, i,e Jezuit/Jezuin), edhe kur përdoret me “Krishti”, pra “Jezu Krishti”. Vendos kështu Përkthimi Së Bashku, por edhe Kristoforidhi. Zgjedhin të përdorin formën “Jezu” dhe kur rendi është i përmbysur, pra “Krishti Jezu”. 
2. Përdoret emri “Jezus”, edhe më vete, edhe së bashku me “Krishtin”. Pra, “Zoti Jezus”, “Jezus Krishti”, “Krishti Jezus”. Vendos kështu Vladimir Dervishi. 
3. Përdoret më vete “Jezus”, së bashku “Jezu Krishti”, por në rendin e përmbysur “Krishti Jezus”. Vendos kështu Dom Simon Filipaj, ABS, “Zëri i Zotit”.        
Sipas kësaj zgjedhjeje të fundit – pra ruhet S e temës në emrin “Jezus” kur përdoret më vete dhe pas “Krishti” – po shkon edhe përkthimi Bibla PRO me këto argumente: 
1. për të shkuar me formën gramatikore të emrave mashkullorë të shqipes, që mbarojnë përgjithësisht me bashkëtingëllore (Arben, Dritan, Gjon, Mark, Ilir, Stefan etj.); 
2. për të shmangur hiatusin (a) që krijohet në lakim te “Jezui”, “Jezuit”, si formë e panatyrshme për shqipen; 
3. për të shmangur edhe homoniminë me “jezuìt”(b) (theksi tek i-ja).
4. Nuk është i natyrshëm për shqipen emri i përveçëm mashkullor që mbaron me zanore të theksuar, për më tepër me “U”, pra “Jezù”. Për këtë arsye shmanget edhe “Krishti Jezù” në të mirë të “Krishti Jezus”. 
          Kjo formë bëhet edhe më e pazakontë me një dukuri tjetër që përhapet në shqipe nën ndikimin e anglishtes me zhvendosjen e theksit në rrokjen e parë të fjalës, pra “Jèzus”. Në të dyja rastet, mungesa e S-së fundore e lë fjalën fonetike të paplotë(c).         
       Kur përdoret bashkë me “Krishti”, do të përqafohet trajta tradicionale, pa S, pra “Jezu Krishti”, forma më e përhapur në përkthimet e sotme (sipas kësaj shkojnë të gjitha përkthimet, me përjashtim të V.Dervishit) (ç). Gjuhëtari në fjalë ka vendosur të përdorë koherencën e rregullit gramatikor, duke e shmangur traditën.         
       Pse kjo luhatje sot në gjuhën shqipe për një emër të përhapur kaq herët në shqipe? Ndoshta për shkak se Drejtshkrimi i Gjuhës Shqipe i vitit 1972 normativizon vetëm shkrimin e fjalës “Krishti”(d), por nuk e përmend emrin “Jezus/Jezu” te ndonjë kapitull që mund të lidhej me emrin në fjalë, si ai i drejtshkrimit të “disa tipa fjalësh me prejardhje të huaj dhe emrash të përveçëm të huaj”, kapitulli III i drejtshkrimit. Këtu, në fakt, përmendet vetëm fjala “jezuit”.         
       Çdo përkthim i ri i Shkrimit të Shenjtë në shqipe duhet të marrë parasysh gjithë mundin dhe frytet e punës shumëshekullore, që nis me shkrimin e vetë shqipes, dhe, nga ana tjetër, duhet të marrë parasysh edhe zhvillimet e natyrshme të shqipes si gjuhë e gjallë. Duke iu bashkuar dy përkthimeve ndër më të përhapurat sot, të përkthimit ABS dhe të Dom Simon Filipajt, Bibla PRO synon edhe ngulitjen e përdorimit tradicional, edhe respektimin e natyrës së shqipes. 

Shënime
 a) Vështirësia që krijohet në shqiptim për shkak të bashkimit të dy zanoreve që vijnë njëra pas tjetrës dhe që nuk i takojnë së njëjtës rrokje. 
b) Murg i urdhrit katolik të quajtur “Shoqata e Jezuit”: kuvendi i jezuitëve. (Fjalori i gjuhës shqipe, 2006) 
c) Provo të shqiptosh në një fjali togun “Krishti Jèzu”, me theks tek e-ja.
ç) Nuk mund të merret në shqyrtim në këtë vlerësim përkthimi ECM (botimi i vitit 2000, botimi i parë 1993), për shkak se nuk përdor asnjëherë fjalën “Krishti”, por “Mesia”. 
d) Akademia e Shkencave e RP të Shqipërisë, “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe”, Tiranë 1973, Rregulli 75, f.146.

0.0144
1.94 MB
Rreth projektit
Pyetje të shpeshta
Regjistrohu
Shënime
Profili
Librat e Biblës
  1. Besëlidhja e Vjetër
  2. Zanafilla
    1

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031
    2

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
    3

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    10
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    17
    18
    19
    20
    21
    22
    23
    24
    25
    26
    27
    28
    29
    30
    31
    32
    33
    34
    35
    36
    37
    38
    39
    40
    41
    42
    43
    44
    45
    46
    47
    48
    49
    50
  3. Eksodi
  4. Levitiku
  5. Numrat
  6. Ligji i Përtërirë
  7. Jozueu
  8. Gjyqtarët
  9. Ruta
  10. I i Samuelit
  11. II i Samuelit
  12. I i Mbretërve
  13. II i Mbretërve
  14. I i Kronikave
  15. II i Kronikave
  16. Ezra
  17. Nehemia
  18. Esteri
  19. Jobi
  20. Psalmet
  21. Fjalët e Urta
  22. Predikuesi
  23. Kënga e Këngëve
  24. Isaia
  25. Jeremia
  26. Vajtimet
  27. Ezekieli
  28. Danieli
  29. Hosea
  30. Joeli
  31. Amosi
  32. Abdia
  33. Jonai
  34. Mikea
  35. Nahumi
  36. Habakuku
  37. Sofonia
  38. Hagai
  39. Zakaria
  40. Malakia
  1. Besëlidhja e Re
  2. Ungjilli sipas Mateut
    1

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
    2

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223
    3

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617
    4

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
    5

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748
    6

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334
    7

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829
    8

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334
    9

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738
    10

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142
    11

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930
    12

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950
    13

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758
    14

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536
    15

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839
    16

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728
    17

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627
    18

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435
    19

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930
    20

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334
    21

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546
    22

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546
    23

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839
    24

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051
    25

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546
    26

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475
    27

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566
    28

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920
  3. Ungjilli sipas Markut
    1

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445
    2

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728
    3

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435
    4

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041
    5

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243
    6

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556
    7

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637
    8

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738
    9

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950
    10

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152
    11

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233
    12

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344
    13

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637
    14

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172
    15

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647
    16

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920
  4. Ungjilli sipas Lukës
    1

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980
    2

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152
    3

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738
    4

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344
    5

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839
    6

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849
    7

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950
    8

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556
    9

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162
    10

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142
    11

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354
    12

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859
    13

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435
    14

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435
    15

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132
    16

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031
    17

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637
    18

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243
    19

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748
    20

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647
    21

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738
    22
    23
    24
  5. Ungjilli sipas Gjonit
    1

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051
    2

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
    3

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536
    4

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354
    5

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647
    6

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071
    7

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253
    8

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859
    9

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041
    10

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142
    11

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657
    12

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950
    13

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738
    14

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031
    15

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627
    16

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233
    17

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526
    18

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940
    19

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142
    20

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031
    21

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
  6. Veprat e Apostujve
    1

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526
    2

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647
    3

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526
    4

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637
    5

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142
    6

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415
    7

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960
    8

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940
    9

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243
    10

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748
    11

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930
    12

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
    13

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152
    14

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728
    15

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041
    16

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940
    17

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334
    18

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728
    19

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041
    20

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738
    21

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940
    22

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930
    23

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435
    24

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627
    25

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627
    26

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132
    27

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344
    28

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031
  7. Letra drejtuar Romakëve
    1

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132
    2

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829
    3

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031
    4

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
    5

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021
    6

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223
    7

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
    8

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839
    9

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233
    10

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021
    11

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536
    12

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021
    13

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314
    14

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223
    15

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233
    16

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627
  8. Letra I drejtuar Korintasve
    1

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031
    2

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516
    3

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223
    4

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021
    5

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213
    6

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920
    7

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940
    8

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213
    9

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627
    10

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233
    11

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334
    12

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031
    13

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213
    14

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940
    15

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758
    16

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324
  9. Letra II drejtuar Korintasve
  10. Letra drejtuar Galatasve
  11. Letra drejtuar Efesianëve
    1

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223
    2

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122
    3

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021
    4

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829303132
    5

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930313233
    6

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324
  12. Letra drejtuar Filipianëve
    1

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930
    2

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627282930
    3

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021
    4

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223
  13. Letra drejtuar Kolosianëve
    1

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829
    2

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223
    3

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
    4

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718
  14. Letra I drejtuar Selanikasve
  15. Letra II drejtuar Selanikasve
  16. Letra I drejtuar Timoteut
  17. Letra II drejtuar Timoteut
  18. Letra drejtuar Titit
  19. Letra drejtuar Filemonit
    1

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
  20. Letra drejtuar Hebrenjve
  21. Letra e Jakobit
    1

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324252627
    2

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526
    3

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718
    4

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617
    5

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920
  22. Letra I e Pjetrit
    1

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
    2
    3
    4
    5
  23. Letra II e Pjetrit
  24. Letra I e Gjonit
    1

    Zgjidhni vargun

    12345678910
    2

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920212223242526272829
    3

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021222324
    4

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021
    5

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415161718192021
  25. Letra II e Gjonit
    1

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213
  26. Letra III e Gjonit
    1

    Zgjidhni vargun

    123456789101112131415
  27. Letra e Judës
    1

    Zgjidhni vargun

    12345678910111213141516171819202122232425
  28. Zbulesa
    1

    Zgjidhni vargun

    1234567891011121314151617181920
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    10
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    17
    18
    19
    20
    21
    22